ประวัติมูลนิธิ พอ.สว.

“ฉันได้ไปเยี่ยม ตำรวจตระเวนชายแดนที่ปฏิบัติงานในป่าเขา เพื่อปกป้องและรักษาแผ่นดินเราเขาเสี่ยงอันตรายหลายอย่าง  รวมทั้งโรคภัยไข้เจ็บด้วย ชาวบ้านและชาวเขาที่อยู่ตามป่าดงเหล่านั้น  ก็มีปัญหาเรื่องป่วยไข้เช่นเดียวกัน  เพราะอยู่ห่างไกล  การคมนาคมไม่สะดวก หากพวกเราจะไปดูและรักษาเขาบ้าง  จะเป็นเดือนละครั้ง  สองเดือนครั้ง  หรือแม้แต่สามเดือนครั้งก็ได้  จะได้ช่วยเหลือเขา  เป็นประโยชน์มาก”

                พระ ราชกระแสรับสั่งของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  เมื่อคืนวันที่  22  กุมภาพันธ์ พ.ศ.  2512  ณ  พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์  จังหวัดเชียงใหม่  ถือเป็นจุดกำเนิดของ  “หน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระราชชนนี (พอ.สว.)” หรือ “หน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี”  ในปัจจุบันหน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระราชชนนี  ประกอบด้วย  แพทย์  ทันตแพทย์  เภสัชกร  พยาบาลเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  และสมาชิกสมทบ  ซึ่งล้วนเป็นอาสาสมัครที่ไม่ได้รับสิ่งตอบแทน  เดินทางไปปฏิบัติงานในถิ่นทุรกันดารโดยรถยนต์  เรือ  หรือเฮลิคอปเตอร์  เพื่อตรวจรักษาราษฎรที่เจ็บไข้ได้ป่วย  ออกปฏิบัติงานครั้งแรกเมื่อวันที่  8  มีนาคม  พ.ศ.  2512  ที่บ้านดอยสามหมื่น  กิ่งอำเภอเชียงดาว  จังหวัดเชียงใหม่  หลังจากนั้นกิจการแพทย์อาสาได้แผ่ขยายกว้างขวางออกไปทั่วทุกภาคของประเทศ  มีจังหวัดที่มีเขตติดชายแดนหรือจังหวัดใกล้เคียงชายแดน  ซึ่งมีพื้นที่ทุรกันดารห่างไกล  เข้าร่วมเป็นจังหวัดแพทย์อาสามากขึ้นเป็นลำดับรวมทั้งมีผู้ถวายตัวเป็นอาสา สมัครเป็นจำนวนมาก  จนถึงปัจจุบันมีจังหวัดแพทย์อาสา  รวม  52  จังหวัด  และอาสาสมัคร  พอ.สว.  ประมาณห้าหมื่นกว่าคน
           เนื่อง จากการให้ความช่วยเหลือประชาชนในด้านการแพทย์และสาธารณสุขเป็นคุณประโยชน์ อย่างมหาศาล  สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ  พระราชทานทุนทรัพย์ส่วนพระองค์  จำนวน  1  ล้านบาท  เป็นทุนเริ่มแรกจดทะเบียนตั้งเป็น “มูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี” ย่อว่า “พอ.สว.”  มีชื่อภาษาอังกฤษว่า  “The Princess  Mother’s  Medical  Volunteer Foundation”  เลขทะเบียนลำดับที่  802  การบริหารงานอยู่ภายใต้ความดูแลรับผิดชอบของคณะกรรมการกลางสำหรับพระองค์  ทรงเป็นองค์นายิกากิตติมศักดิ์ของมูลนิธิตั้งแต่นั้นมา ตราบจนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 18 กรกฏาคม 2538 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จ พระเจ้าพี่นางเธอ  เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ทรงดำรงตำแหน่งประธานกิตติมศักดิ์สืบต่อมา ตราบจนสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2551
วัตถุประสงค์ของมูลนิธิ
  1. จัดหาและส่งเสริมให้มีแพทย์และเจ้าหน้าที่อาสาสมัคร ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคปฏิบัติงานเพื่อช่วยเหลือให้การรักษาพยาบาล  ป้องกันโรค ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพอนามัยของประชาชนและเจ้าหน้าที่ในท้อง ถิ่นทุรกันดารหรือห่างไกลคมนาคมหรือท้องถิ่นที่ คณะกรรมการกำหนด
  2. จัดให้มีการรักษาพยาบาลผู้ป่วยในท้องถิ่นทุรกันดาร  โดยสั่งการรักษาทางเครื่องมือสื่อสาร
  3. ร่วมมือกับส่วนราชการและองค์การการกุศลอื่นๆ  เพื่อสาธารณประโยชน์
  4. ดำเนินการอื่นๆ  เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ
  5. ไม่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับการเมือง